Sổ Tay Chủ Nghĩa Khắc Kỷ

Bài thực hành 29: Đừng trở thành Con rối

“Nếu ai đó lấy ngươi ra làm trò đùa, ngươi trở nên tức giận. Vậy mà ngươi sẵn lòng đem tâm trí của mình giao cho người khác làm trò đùa, để họ tra tấn tinh thần ngươi, khiến ngươi rối bời và mệt mỏi – ngươi không có lòng tự trọng hay sao?”
– EPICTETUS

Chúng ta luôn bị tác động bởi ngoại cảnh và những phản ứng kích động. Giống như những con rối, chúng ta để người khác giật dây và bị kiểm soát.
Một đồng nghiệp nói vu vơ, người bạn trai không gọi điện hoặc một người lạ phán xét – những thứ ngoài tầm kiểm soát xoay ta như chong chóng. Ta để người khác tác động đến mình.
Tệ hơn nữa, không chỉ những người khác, mà thời tiết, mạng xã hội, tin tức và các giải đấu cũng có thể điều khiển ta. Ta vui vẻ khi trời nắng, và ủ dột khi trời mưa. Đội nhà thắng thì ta hoan hô nhưng lúc bị gỡ hòa thì ta than vãn.
Thật điên rồ. Tâm trí thuộc về chúng ta. Không phải thân thể, của cải, bạn bè thuộc về chúng ta; mà chỉ có tâm trí là của chúng ta. Ta không nhận thức được điều đó và ú là la, đời bạn nằm trong tay của người dự báo thời tiết và trọng tài.
“Phải hiểu rằng bản chất của ngươi là thiêng liêng và vượt lên trên cả những gì ngươi ham muốn và điều khiển ngươi như một con rối.”
Ý Marcus bàn đến là tâm trí của chúng ta. Chúng ta có thể quyết định những sự việc bên ngoài có ý nghĩa như thế nào đối với mình. Chúng ta không cần phải bối rối trước những gì xảy ra xung quanh mình. Chúng ta thực sự có thể giữ bình tĩnh mà không bị tổn thương và khó chịu.
Loại bỏ những gì tác động tâm trí bạn. Lấy lại quyền kiểm soát của mình. Đừng có điên nữa. Đừng để bị lôi kéo bởi những gì không nằm trong tầm kiểm soát của bạn.
Đúng, Marcus nói, những người khác có thể cản trở hành động của chúng ta, nhưng họ không thể cản trở ý định và thái độ của chúng ta. Tâm trí của ta có khả năng thích ứng. Nếu mọi thứ dường như quay lưng lại với chúng ta, chúng ta có thể thích nghi và nhìn thấy cơ hội để phát triển. Ta có thể chuyển hóa những trở ngại thành cơ hội.
Thay vì bị lạc lối bởi những gì xảy ra mà không kiểm soát được, chúng ta nên để những giá trị tốt đẹp dẫn đường. Bất kể điều gì xảy ra, chúng ta luôn thể hiện phẩm chất của mình là sự bình tĩnh, kiên nhẫn, tử tế, chấp nhận, công bằng, gan góc và kỷ luật tự giác.
Những giá trị tốt đẹp và việc sống trong hiện tại sẽ ngăn chúng ta trở thành những con rối. Để làm được điều đó, bạn phải thực hành chăm chỉ. Là những người theo chủ nghĩa Khắc kỷ đầy tham vọng, chúng ta lựa chọn việc luyện tập để kiểm soát tốt bản thân thay vì bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài.
“Hãy định hình những suy nghĩ của ngươi như thế này – ngươi hãy tưởng tượng mình đã già rồi nên không còn bị tác động dễ dàng như vậy nữa, rồi ngươi sẽ thôi phàn nàn về hiện tại và lo sợ về tương lai.”
Marcus có cách nghĩ rất thú vị. Hãy nhớ: Chúng ta đã là người trưởng thành và sẽ không còn bị ảnh hưởng bởi ngoại cảnh và những người khác nữa. Chúng ta sẽ không bị lôi kéo như một con rối bởi bất kỳ yếu tố bên ngoài nào. Chúng ta sẽ không phàn nàn hiện tại hay sợ hãi tương lai.
Đã đến lúc lấy lại quyền kiểm soát.
Hãy bảo vệ sự yên bình của chúng ta.
“Điều đầu tiên cần làm – đừng bị kích động.” Marcus tự nhắc mình phải bình tĩnh. Một khi bạn đã giữ vững được bản thân, hãy xem xét sự việc, và đừng quên những phẩm chất của mình. Sau đó, hãy hành động thích hợp với sự tử tế, khiêm tốn và chân thành.
Một là, đừng ủ dột. Hai là, làm điều đúng đắn. Chỉ thế thôi.
Chúng ta cố gắng nhận thức rõ về sự việc xảy ra. Đầu tiên, cố gắng đừng để tâm trạng bị ảnh hưởng. Sau đó xem xét sự việc một cách khách quan đồng thời nhắc nhở bản thân về những phẩm chất tốt đẹp. Tiếp theo, hãy hành xử đúng đắn.
Quá trình này đòi hỏi chúng ta phải chú ý đến những cảm xúc kích động và những phán xét của mình để có thể ngăn chặn chúng thay vì để chúng kiểm soát ta. Chúng ta phải tránh sự hấp tấp. Chỉ thế thôi.
Tránh hấp tấp, giữ bình tĩnh và bạn sẽ không bị giật dây như một con rối.

Theo dõi Facebook Page của Chủ Nghĩa Khắc Kỷ để tải thêm nhiều tài liệu hay (Click)

Tải sách “Sổ Tay Chủ Nghĩa Khắc Kỷ” tiếng Việt (phát hành vào tháng 9 hoặc 10 năm 2021)

Nghe sách nói bản đầy đủ dài 7 tiếng của sách “Sổ Tay Chủ Nghĩa Khắc Kỷ” :